Uraat en blaasgruis bij de Dalmatische hond — wat je moet weten

Bij Dalmatische honden komt blaasgruis en soms zelfs blaasstenen van het type uraat regelmatig voor. Dit is niet zomaar willekeurig, maar hangt samen met een unieke manier waarop deze honden hun urinezuur verwerken. Zowel de Dalmatiër Club Nederland als de Nederlandse Club voor Dalmatische Honden besteden aandacht aan dit specifieke gezondheidsaspect binnen het ras en benadrukken het belang van kennis en preventie voor eigenaren.

Uniek urinemetabolisme bij Dalmatiërs

Dalmatische honden hebben een afwijkende stofwisseling van urinezuur. Normaal zetten honden het afvalproduct urinezuur via een enzym (uricase) om in allantoïne, dat goed oplost in water en via de urine wordt uitgescheiden. Bij de Dalmatische hond verloopt dit proces anders: slechts een klein deel (ongeveer 30–40 %) van het urinezuur wordt omgezet in allantoïne, terwijl bij andere rassen dit rond de 90 % is. Daardoor blijft er bij Dalmatiërs meer uraat achter in de urine.

Uraat kan kristalliseren in de blaas en daar gruis of stenen vormen. Niet iedere Dalmatische hond krijgt hier last van, maar het risico is duidelijk hoger dan bij andere rassen.

Wat bepaalt of gruis problemen geeft?

Of een Dalmatische hond daadwerkelijk klachten krijgt door uraatgruis of stenen hangt van meerdere factoren af:

• Voeding: de hoeveelheid purines in het voer beïnvloedt hoeveel urinezuur er in de urine terechtkomt. Purines zijn bestanddelen in eten die worden afgebroken tot urinezuur.

• Drinkgedrag: voldoende drinken zorgt ervoor dat urine verdund wordt en uraat makkelijker kan worden uitgescheiden.

• Plaspatroon: vaak plassen helpt om uraat sneller uit te scheiden.

• Anatomie: reuen hebben een smallere plasbuis, waardoor stenen sneller kunnen vastlopen; dit kan bij teven minder snel gebeuren.

Veel Dalmatische pups hebben bij het plassen wat troebele of “witte” urine door uraatkristallen — dit op zich is niet direct zorgwekkend, maar laat zien dat het urinemetabolisme afwijkend is.

Symptomen van problemen met blaasgruis/stenen

Niet ieder gruis veroorzaakt direct klachten, maar wanneer de blaas of plasbuis geblokkeerd raakt door uraatstenen, kun je (potentiële) problemen zien zoals:

• Bloed in de urine

• Moeite met plassen of niet kunnen plassen

• Veelvuldig proberen te plassen zonder resultaat

• Pijn of ongemak tijdens het plassen

Deze signalen zijn reden om met spoed de dierenarts te bezoeken, omdat een blokkade levensbedreigend kan zijn.

Voeding en preventie

Een belangrijk aandachtspunt bij Dalmatische honden is de pH-waarde van de urine. Een gezonde urine-pH voor een Dalmaat ligt rond 6,5; te zure urine kan de vorming van uraatgruis stimuleren.

• Kies voeding met een laagd tot gemiddeld purinegehalte (want purines worden omgezet in urinezuur). ook extra vocht bij het eten doen kan een goede toevoeging zijn.

• Stimuleer voldoende drinken en vaak plassen om kristallen uit te spoelen.

• Meet indien nodig de pH-waarde van de urine (bijvoorbeeld via strips van de dierenarts).

Bij echte klachten kan de dierenarts aanvullende begeleiding geven, zoals dieetadvies of medicatie, afhankelijk van de situatie.